Czerniak

CZERNIAK

Czerniak (łac. melanoma malignum) - złośliwy nowotwór skóry, błon śluzowych albo błony naczyniowej gałki ocznej, wywodzący się z komórek barwnikowych wytwarzających melaninę - melanocytów. Z powodu szybkiego wzrostu, wczesnych i licznych przerzutów oraz niewielkiej podatności na leczenie charakteryzuje się on dużą złośliwością . Jest jednym z najczęstszych nowotworów skóry (5-7%). W Polsce w 2003 roku współczynnik zachorowalności wyniósł 3,8/100.000, co daje czerniakowi 16 miejsce wśród wszystkich typów złośliwych nowotworów.

Czynniki ryzyka:
Głównymi czynnikami zachorowań na tego typu raka może być promieniowanie ultrafioletowe, długotrwała ekspozycja na słońce czy oparzenia słoneczne we wczesnych latach życia. Zmiany zdrowia powodować może również bardzo duża liczba znamion barwnikowych, znamiona w miejscach drażnienia, jak i wrodzone znamiona. Kolor skóry, włosów, oczu (rasa biała; jasna karnacja; rude lub blond włosy; niebieskie tęczówki; liczne piegi - określone fototypy skóry wg Fitzpatricka) stanowią kolejny ważny czynnik ryzyka. Zachorować może także osoba, u której czerniak występuje w rodzinie bądź ona sama wcześniej chorowała na tego typu nowotwór.

Objawy:
- Czerniak wywodzący się z plam soczewicowatych (LMM) cechuje się wieloletnim przebiegiem; plamy barwnikowe, z których powstaje są na ogół płaskie, o nieregularnym obrysie i nierównomiernym rozłożeniu barwnika. Prawie zawsze lokalizuje się na skórze odsłoniętej.
- Czerniak guzkowy (NM) zwykle ma postać przebarwionego guzka o szybkim wzroście, wrzodziejącego, zwykle umiejscowionego na skórze głowy, pleców lub karku.
- Powierzchownie szerzący się czerniak (SSM) objawia się jako nierównomiernie zabarwiona plama o nieregularnej, guzkowatej powierzchni i nierównym obrysie. Spotyka się go na skórze zarówno osłoniętej jak i odsłoniętej.
- Czerniaki akralne (ALM) lokalizują się głównie w okolicy około- i podpaznokciowej stóp i dłoni, mają postać barwnikowych plam ulegających rozpadowi ze zniszczeniem płytki paznokciowej
- Czerniak bezbarwnikowy zawiera śladowe ilości barwnika lub nie zawiera go wcale.

Profilaktyka:
- Przy bezpośredniej ekspozycji na słońce trwającej ponad 15 min stosowanie zabezpieczającego przed słońcem ubrania
- Unikanie w lecie bezpośredniej ekspozycji na słońce w godzinach 10 – 14
- Stosowanie kremów osłaniających minimum 15 SPF
- Unikanie solarium

Gdzie szukać wsparcia:
Stowarzyszenie Ludzi Chorych na Czerniaka
www.stow-czerniak.megahost.pl
www.czerniak-stop.pl
_________________________________________________
Wszystkie informacje zostały zapożyczone i przeredagowane z materiałów, które otrzymaliśmy na „warsztatach” dotyczących programu „Mam haka na raka”.